Ülkemizde her beş evlilikten birini oluşturan akraba evliliklerinde özürlü çocuk doğma riskinin yüksek olduğunu belirten Acıbadem Sağlık Grubu Tıbbi Genetik Uzmanı Dr. Ceyhan Sayar, "Genetik danışmanlık hizmetiyle çiftlerin
soy ağacı çıkarılıyor ve oluşabilecek risklere karşı aileler bilgilendiriliyor" diyor.

Türkiye"de evliliklerin yüzde 20"sini oluşturan akraba evliliklerinde özürlü çocuk doğma riski iki katına çıkıyor. Bu yüzden akraba evliliği yapmayı planlayan çiftlere evlenmeden önce muhakkak genetik danışmanlık almaları öneriliyor.

Acıbadem Sağlık Grubu Tıbbi Genetik Uzmanı olan Dr. Ceyhan Sayar, toplumda yüzde 2-4 olan özürlü çocuk oranının akraba evliliği yapanlarda yüzde 4-8" lere çıktığını belirtiyor. Akraba evliliği yapacak çiftlere evlilik öncesi veya gebelik öncesinde genetik danışma almalarının büyük önem taşıdığına dikkat çeken Dr. Ceyhan Sayar, "Danışmanlık için başvuran kişilere öncelikli olarak ayrıntılı olarak bir soy ağacı çıkarılıyor. Soy ağacında ailede herhangi bir anomali,zeka kusuru, düşükler ve ölü doğumlar tespit edilmişse risk daha da artıyor" diye konuşuyor.

Akraba evlilikleri

Akraba evliliklerinde insanın kalıtsal maddesinde taşıdığı bir çift genden her ikisinin de bozuk olması durumunda ortaya çıkan resesesif hastalıkların oluşma riski artıyor.

Bu resesif genlerden sadece birinde hata varsa hastalık belirtileri ortaya çıkmadığını, o kişilerin kendileri sağlıklı olmalarına rağmen hastalığın taşıyıcısı olduklarına işaret eden Dr. Ceyhan Sayar, şöyle konuşuyor:

"Bunu nesilden nesile aktarabilirler. Çocukta bu resesif hastalığın ortaya çıkabilmesi için hem annenin hem de babanın aynı bozuk geni taşımaları gerekir. Dolayısıyla akraba evliliklerinde anne ve baba adayı aynı atadan geldiği için aynı bozuk geni taşıma olasılıkları topluma göre daha yüksek, çocuklarda da bu resesif hastalığın ortaya çıkma olasılıkları daha fazladır. Eğer ailede böyle resesif hastalık taşıyan bir çocuk doğmuşsa sonraki her gebelik için çocuğun hasta olma riski yüzde 25"tir."

Bilinen hastalıklar araştırılıyor

Akraba evliliği sonucu ortaya çıkabilecek hastalıkların hepsinin çocuk doğmadan önce anne karnındayken taranması teknik olarak dünyanın hiçbir yerinde mümkün değil.Ancak ailede tanısı bilinen bir hastalık varsa veya çiftin hasta çocukları varsa anne karnındaki bebek bu hastalık açısından incelenebiliyor.

Dr. Ceyhan Sayar, akraba evliliği yapmış olan çiftlere Türkiye de sık görülen Akdeniz anemisi için taşıyıcılık testi yaptırmalarını, gebelik varsa ultrasonografik inceleme ile takibi öneriyor ve ekliyor:

"Çocuk doğduktan sonra ise gelişimsel olarak takibini, çocuk sayısını sınırlı tutmalarını ve ikinci çocuk için en az 3-4 yıl beklemelerini tavsiye ediyoruz."