Gebelik ve emzirme kadın hayatında beslenmenin öneminin arttığı bir dönemdir. Bu dönemde kalori, protein, mineral ve vitamin ihtiyacı artmaktadır. Anne adayının yetersiz beslenmesi ve yetersiz kilo alımı bir takım riskleri beraberinde getirir.

Gebelikte kan şekeri daha hızlı yükseliş ve düşüşler gösterir, aynı zamanda yeterli sıvı alımı olmadığında da tansiyonda ani düşüşler olmakta ve baş dönmesi, baş ağrısı, halsizlik, sinirlilik gibi durumlarla karşılaşılabilmektedir. Gebelere sık aralıklarla az az yemeleri önerilir ve bu yüzden  gebelerin oruç tutmasını önermiyoruz.

Hangi durumlarda hamilelerin kesinlikle oruç tutmaması gerekir?

Anne adaylarında bulantı, kusma, şeker hastalığı, gebelik şekeri, yüksek tansiyon, kansızlık, mide ülseri, gastrit veya karaciğer hastalığı var ise oruç kesinlikle tutulmamalıdır..

Hamile olduğu halde oruç tutmak isteyen hastalarınız yok mu peki?

Tabii ki var, oruç tutmak isteyen hamilelerde özellikle herhangi bir risk olup olmadığını değerlendirmek gerekir. Hamilelikle ilgili bir problemi yoksa iyi bir diyet programıyla anne ve bebek ihtiyaçları karşılanacak şekilde beslenme önermekteyiz. Ama yinede gebeliğin ilk 3 ayı ve son 3 ayında oruç tutmayı önermemekteyiz.

Oruç tutan hamilelerde en sık karşılaşılan problemler nelerdir?

En sık sindirim problemleri ile karşılaşıyoruz. Mide yanmaları ve ekşimeleri, mide ağrısı ve kabızlık sorunlarına sık rastlanmaktadır. Hamilelikte artan kabızlık sorunu oruç tutmayla birlikte daha da artmaktadır. Bunun için posalı gıdalar tüketilmesini öneriyoruz. Eğer problemler çözülmediyse ilaçlarla kabızlığı engellemek gerekir.

Nasıl bir beslenme programı öneriyorsunuz? Oruç tutmak isteyen hamilelere önerileriniz nelerdir?

Öncelikle doktorlarından onay almaları gerektiğini düşünüyorum. Bazı hamileler için oruç riskli olabilir. İftarda aşırı yememek gerekli. İftar ve sahur arasındaki zamana yayılarak sık aralıklarla az az beslenilmesi gerektiğini düşünüyorum. Mutlaka sahura kalkılmalı ve aç karnına oruç tutulmamalı.

Oruç tutan hamilelerin ek olarak vitamin alması gerekli mi?

Hayır. Gebelikte aldığı vitaminlere devam etmesi yeterlidir.

Oruç tutan hamileler için örnek bir menü sunabilir misiniz?

Bu menünün diyetisyenler tarafından kişiye özel hazırlanmasında fayda vardır. Ama yinede ideal bir menü şu şekilde olmalı:

İftarda: Çorba, salata,  2 dilim esmer ekmek, domates, salatalık, yoğurt
İftardan 2 saat sonra: Porsiyon et veya tavuk, 1 porsiyon sebze yemeği, ayran veya yağsız makarna
İftardan 4 saat sonra: 1 bardak süt ve 1 porsiyon meyve
Sahurda: Süt, yumurta, domates, salatalık,  peynir, zeytin, meyve

Oruç tutan annelere spor öneriyor musunuz?

Hayır. Zaten kalori alımı azaldığından ağır bir spor önermiyorum. İftar sonrası yavaş tempolu açık hava yürüyüşleri sindirim sistemi açısından faydalı olabilir.

Çocuk isteyen ve kısırlık tedavisi gören çiftler oruç tutabilir mi?

Evet tutabilirler. Ramazan ayı bebek sahibi olmak isteyen çiftlerde sigara, alkol gibi olumsuz alışkanlıklardan kurtulmak için bir fırsat taşıyabilir. Aynı zamanda kilolu bayanlarda da iyi bir diyet programıyla fazla kilolardan kurtularak bu tür tedavilerin başarısını artırmaktadır. Ramazan'da 24 saat içinde en az 2 öğün yemek yenildiğinden vücudun ihtiyacı olan kalori, protein ve vitamin miktarı da yeterince karşılanmaktadır. Dolayısı ile erkekte sperm, bayanda yumurta kalitesi azalacak diye endişelenmeye gerek yoktur.

Peki tedavilerde aksama olmuyor mu?

Olmuyor. Çünkü tedavilerini iftar ve sahur saatlerine göre programlıyoruz.

Teşekkürler. Hamilelere son mesajınız?

Sorunsuz bir hamilelik, rahat bir doğum ve hayırlı Ramazanlar diliyorum…

Op. Dr. Murat ERDEMİR
Kadın Hast. ve Doğum Uzmanı
Jinemed Bursa Tüp Bebek Merkezi 
Medical Direktörü