Hipertansiyon, kan basıncının artması durumu olarak tanımlanır. Büyük tansiyon olarak bilinen sistolik kan basıncının 140 mm Hg ve küçük tansiyon olarak bilinen diyastolik kan basıncının 90 mm Hg’den fazla olması durumu yüksek tansiyondur.

Yüksek tansiyon hastalığı ülkemizde yaygın görülen bir hastalıktır ve kadınlarda daha sık gözlenir. Kalıtım ve şişmanlık yüksek tansiyon için en riskli durumlardır. Ailesinde yüksek tansiyonlu bir yakını olanların gelecekte bu hastalığa yakalanma riski oldukça yüksektir. Şişmanlık ise tansiyonu birebir etkilemektedir. Vücut yağ oranının fazla olması ve bel çevresinde biriken yağlar yüksek tansiyonun yakın dostlarıdır.
 
Yüksek tansiyondan korunma ve yüksek tansiyon hastalarının yaşam kalitesini yükseltme beslenme tarzı ile doğrudan ilişkilidir. Bilindiği gibi tansiyonu en çok etkileyen faktör tuz tüketimidir. Yüksek tansiyon hastalığından korunmak için günlük tuz tüketiminin 6 gramı aşmaması gereklidir. Gün boyunca yediğimiz yemeklerden ve ekmeklerden aldığımız tuz düşünüldüğünde sofrada tuzluk bulundurmanın ve yemeklere ekstra tuz eklemenin gereksiz olduğu görülecektir.

Yüksek tansiyonla ilgili başka besinsel faktörler de vardır. Alkol ve yağ tüketimi de tansiyonla ilişkilidir. Alkolün tansiyonu yükseltme etkisi vardır ve bu etki kadınlarda daha yüksektir. Günlük alkol tüketimi erkeklerde 2, kadınlarda 1 birimi aşmamalıdır. Bir birim alkol 1–2 şişe bira, 1–2 kadeh şarap ve 1 duble rakı veya alkol oranı rakı kadar yüksek olan içkilere eşit olarak kabul edilebilir.

Doymuş yağ tüketiminin gereğinden fazla olması ve çoklu doymamış yağ asitleri olan omega-3 ve omega-6 yağ asitlerinden fakir bir beslenme programı tansiyonunuzun yükselmesine neden olabilir. Bu nedenle katı yağ tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalı ve sıvı yağlar soframızda dengeli olarak yer almalıdır.

Omega-3 yağ asitlerinin tansiyonu düşürücü etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu faydasının yanı sıra bir çok faydası olan omega-3 yağ asitlerinin başlıca kaynağı balıklardır. Haftada 2–3 kez balık tüketimi genel kalp sağlığını geliştirerek yüksek tansiyona karşı da önlem almanızı sağlar. Yalnız omega-3 yağ asitlerinin zarar görmemesi için balık kızartılmamalı, buğulama, fırında veya ızgara pişirme yöntemleri kullanılarak hazırlanmalıdır. Omega-3 yağ asitlerinin diğer kaynakları; fındık, fıstık, ceviz gibi yağlı tohumlar ve koyu yeşil yapraklı sebzelerdir.

Tansiyon üzerinde diğer etkili besinsel öğe ise potasyumdur. Potasyum yüksek tansiyonun oluşturduğu felç ve beyin kanaması riskinin azaltılmasında etkilidir. Ayrıca potasyumdan zengin bir beslenme programı tansiyonu dengeler. Yeterli miktarda potasyum almak için taze sebze ve meyvelere beslenme programınızda yer vermeniz gerekir. Günde 5–9 porsiyon çiğ sebze ve meyve yüksek tansiyon riskini azaltmakla kalmaz, genel sağlığımız üzerinde birçok yarar gösterir.

Yeterli kalsiyum tüketiminin yüksek tansiyon riskini azaltacağına dair bilimsel çalışmalar da mevcuttur. Kemikler içinde çok önemli bir mineral olan kalsiyumun en zengin kaynakları bilindiği gibi süt ve süt ürünleridir. Günde 2 su bardağı süt veya yoğurt tüketilmelidir.

Sağlıklı ve mutlu günler…

Diyetisyen Gizem ŞEBER