Geri dönüşüm firması çok az. Yılda 1 milyon ton elektronik atık çöpe gidiyor.
Tüm dünyada hergün yenilenen teknoloji, birçok ülkeyi olduğu gibi Türkiyeyi`de elektronik çöplüğe çevirdi. Çevre Bakanlığı henüz veri tabanını tam olarak
oluşturamamasına rağmen Türkiye`de yılda yaklaşık 1 milyon ton elektronik atık çöpe gidiyor. Bunun sadece 10 bin tonu, sayıları 5`i geçmeyen elektronik atık geri dönüşüm firmalarında işleniyor. 990 bin ton gibi tamamına yakını ise hurdacıya veya
belediye çöplüklerine gidiyor.
Televizyon, bilgisayar, cep telefonu
İzmit`in Suadiye Beldesi`nde 2003 yılından bu yana faaliyet gösteren ve faaliyete geçtiğinde Türkiye`de tek olan Doğa Entegre Elektronik Geri Dönüşüm
Endüstri A.Ş. sadece geçtiğimiz yıl 2 bin ton elektronik atık işledi. Beyaz eşyadan, klima, televizyon, telefon, cep telefonu, bilgisayarlar, kablo, lastik ve diğer metaller başta olmak üzere akla gelebilecek her türlü elektronik eşyanın geri
dönüşümünü yaptıklarını söyleyen firmanın Proje Müdürü Ebru Ulu Özbek, bu yıl sonu itibarıyla hedeflerinin 5 bin ton olduğunu söyledi.
1 milyon ton atık
Türkiye`de Çevre Bakanlığı`nın henüz veri tabanını tam
olarak oluşturmamasına rağmen yılda 1 milyon ton elektronik atık çıktığını söyleyen Ebru Ulu Özbek, kendi firmalarıyla birlikte Türkiye`de sayıları 5`i geçmeyen elektronik atık geri dönüşüm tesisinde ancak 10 bin tonunun ayrıştırılabildiğini, 990 bin
tonunun ise hurdacıya veya belediye çöplüklerine gittiğini söyledi. Bu atıkların hurdacılarda yanlış yöntemlerle değerlendirildiğini, çevrenin tahrip edildiği gibi Türkiye`nin ekonomik kayba uğratıldığını da söyleyen Özbek şöyle devam etti.¨Burada
ömrünü tamamlamış elektronik atıkların yanı sıra, hurda haline gelmiş ekipmanlar ile otomobil parçalarının geri dönüşümünü yapıyoruz. Atık işlemek üzere çeşitli proseslerimiz var. Hem içlerindeki ekonomik değeri olan malzemeleri çıkarmayı, hem de
tehlikeli maddeleri proseslerde ayırıp bertaraf etmeye yönelik işlem yapıyoruz. 2003 yılından beri sürekli artan bir potansiyel var. Bu insanları bizim bilinçlendirmemizle, çalıştığımız firmlaları elektronik atıklarını ayrı toplayıp, ayrı
değerlendirmeleri yönünde motive etmemizle oluştu. Biz de her geçen gün daha fazla işletmeye ulaşır durumdayız. İnsanlar da bu konuda Çevre Bakanlığı`nın da çalışmasıyla bilinçlenmeye başladılar. Yine de Türkiye`deki potansiyeli düşündüğümüz zaman
çok düşük bir miktar.¨
Plazma ve LCD çıktı, eski TV'ler çöpe gitti
Özbek, bu atıkların geri kazanımı yapılmadığı takdirde, içindeki bazı mad delerden dolayı çevreye ve insan sağlığına zarar vereceğini de belirtirken,
son aylarda da teknoloji değişikliği nedeniyle hurdaya çıkan bilgisayar ve televizyon sayısında artış kaydedildiğini belirterek şöyle devam etti:¨Mesela eski televizyonlar, ya da monitörler. Artık LCD ve plazmaya geçiş var. Bu malzemelerde çeşitli
ağır metaller bulunuyor. Eğer biz bunları alıp ta geri dönüşüm sistemine kazandırmazsak doğaya terkedilecek. Bunları alan kişiler hurdacılar diyelim. Bunların işlemek için prosesleri olmadığından bir yere kadar işleyebiliyorlar. Ve bir yerden
sonra tehlikeli olan kısımlarını bertaraf edemiyorlar. Bunlar da tabi bulundukları ortamı, toprağı, suyu kirletici özellikte. O nedenle toplayıp geri dönüşümünü yapmak hem ekonomik kazanç sağlıyor, hem de ülkenin bu şekilde kirlenmesini önlemiş
oluyoruz. Biz burda belli bir aşamaya kadar malzemeleri işleyip yarı mamül haline getiriyoruz. Daha sonra ileri derecede işleyip üretimde kullanılacak hammadde elde etmeye yönelik çalışan işletmelere rafinerilere gönderiyoruz.¨
