Telekomünikasyon Kurumu, kayıt dışı cep telefonlarının kayıt altına alınması için GSM operatörlerinin gönderdiği mesajların aboneler tarafından dikkatli okunması uyarısında bulundu.
"Mesajda şu IMEI numaralı cihazınız
kayıt dışı deniliyor. Abone geçmişte kayıt dışı bir telefona geçici olarak SIM kartını takmış olabilir. Hangi makineye taktıysa onlar sistemde göründüğü için operatör, o makineye ve endekslendiği SIM kartına mesaj atıyor. Mesajda gönderilen IMEI
numarası şu anda kullandığı makineye ait ise bu makine kayıt dışıdır. Şu anda kullanmadığı makineye aitse bir şey yapmasına gerek yok. Dolayısıyla aboneler, gelen mesajları son derece dikkatli ve titiz okusunlar. Buna göre kayıt yaptırsınlar. Abone
mesajda gelen IMEI numarasına bakacak, halen kullandığı telefonun numarası ise kayıt altına aldıracak."
Cep telefonu kullanıcıları ''*#06#'' tuşlarıyla cep telefonunun 15 haneli seri numarasını (IMEI)
tespit ederek, aşağıdaki kutucuktan kayıtlı olup olmadığını sorgulayabilirler.
IMEI numarası nedir?
IMEI numarası, cihazın *#06# tuşlarına basılarak öğrenile 15 haneli
rakam, International Mobile Equipment Identity (IMEI) diye adlandırılan, cep telefonlarının uluslararası seri numarasını gösteriyor. Başka bir telefona verilmesi mümkün olmayan bu seri numarası, telefona sim kart takılıp görüşmeye başlanıldığı anda
servis sağlayıcı operatör kayıtlarına yansıyor.
Telekomünikasyon Kurumu Başkan Yardımcısı Mustafa Alkan, "Kayıt altına alınacak cihazın IMEI numarası mesajla gönderiliyor. Aboneler gelen mesajları son derece dikkatli ve titiz
okusunlar. Buna göre kayıt yaptırsınlar" dedi.
Konuyla ilgili açıklama yapan Mustafa Alkan, kayıt dışı telefonların kayıt altına alınmasıyla ilgili kanunun, "uygulaması zor ve zamanı kısıtlı" bir kanun olduğunu belirterek, bu kadar kısa sürede
çok sağlıklı ve hatasız bir düzenlemeyi gerçekleştirmenin imkansız olduğunu ifade etti. Kurumun, bunun için olağanüstü bir gayret gösterdiğini kaydeden Alkan, kayıt işlemlerini kısa sürede ve aboneleri mağdur etmeden çözebilmek için ciddi çalışmalar
yaptıklarını, her türlü alternatifi dikkate alarak uygulamaya geçildiğini söyledi. Alkan, "Gelinen nokta, bütün bu olumsuzluklara rağmen en iyisi ve en doğrusu olabilecek bir düzenleme ve uygulamadır" dedi.
"Mesaj içeriğinin farklı
olmasında mahsur görmedik"
Alkan, operatörlerin her birisinin kayıt dışı telefonlara neden farklı mesajlar gönderdiğine ilişkin soruyu yanıtlarken, daha önce standart bir mesaj üzerinde yoğunlaşıldığını, buna göre abonelerin kayıt
merkezlerinde kayıt yaptırmaları gerekeceğini, ancak büyük sıkıntılar doğuracağı gerekçesiyle bu uygulamadan vazgeçildiğini kaydetti.
Uygulamayı kolaylaştırabilmek için "otomatik mesaj" çözümüne karar verildiğini ifade eden Alkan, her abonenin
çözümünün farklı olacağı için mesaj içeriğinin de farklı olmasında Kurumun bir mahsur görmediğini belirtti. Alkan, şöyle devam etti:
"Kurum olarak bunda hiçbir mahsur görmedik. Tam aksine, her operatör kendi sistemi içinde en sağlıklı kayıt altına
alma işlemini nasıl yapacaksa, onu içeren bir mesajı göndermesi son derece doğru bir yaklaşımdı. Dolayısıyla bu anlamda serbest bıraktık. Operatörlerin gönderdiği mesajlara bakıldığında, özünde mesajı alan kişi hiçbir şey yapmadan cihazını kayıt
altına aldırmaya yönelik bir düzenleme gelişti. Kimi hediye puanı, kimi kendisi karşılıyor. Müşterilerini en az şekilde mağdur edecek şekilde çözümler geliştirdiler. Kargaşa şundan kaynaklanıyor: Kayıt dışı olan bir makineye 3 operatörün kartını da
takabiliyoruz. Bu durumda 3 operatörden de mesaj gelme ihtimalini artırmış oluyoruz. Dolayısıyla abone burada bir kargaşa yaşıyor. (3 hattıma da mesaj geldi, ben hangisini tercih edeceğim) diyor. Yapması gereken: Hangisi işine geliyorsa onu
seçmektir. Hepsini de seçebilir, bunda hiçbir engel yok. Operatörler, kendi içlerinde eşleştirmek suretiyle mükerrerlikleri zaten ortadan kaldırıyor. Bu nedenle abone 3 operatör için de kayıt parası vermeyecektir."
"Mesajdaki IMEI
numarasını dikkatli okuyun"
Alkan, kargaşa yaşanmasının gönderilen mesajların dikkatli okunmamasından kaynaklandığını vurguladı. Operatörlerin gönderdiği mesajlarda, kayıt altına alınacak cihazın IMEI numarasının belirtildiğini ifade
eden Alkan, verilen bu numaranın hangi cihaza aitse o cihazın kaydettirilmesi gerektiğini bildirdi. Alkan, şunları söyledi:
"Mesajda şu IMEI numaralı cihazınız kayıt dışı deniliyor. Abone geçmişte kayıt dışı bir telefona geçici olarak SIM
kartını takmış olabilir. Hangi makineye taktıysa onlar sistemde göründüğü için operatör, o makineye ve endekslendiği SIM kartına mesaj atıyor. Mesajda gönderilen IMEI numarası şu anda kullandığı makineye ait ise bu makine kayıt dışıdır. Şu anda
kullanmadığı makineye aitse bir şey yapmasına gerek yok. Dolayısıyla aboneler, gelen mesajları son derece dikkatli ve titiz okusunlar. Buna göre kayıt yaptırsınlar. Abone mesajda gelen IMEI numarasına bakacak, halen kullandığı telefonun numarası ise
kayıt altına aldıracak."
Son tarih 13 Aralık
Alkan, gitmesi gereken mesajların yüzde 70’nin gönderildiğini, bu oranın hafta sonuna kadar yüzde 100’e ulaşacağını düşündüklerini söyledi.
Mesajların 13 Aralık’a
kadar süreceğini belirten Alkan, "13 Aralık’ta mesaj ve kayıt süreci bitmiş olacak. Ondan sonra kayıt altına alınmış tüm cihazları beyaz listeye aktarmış olacağız. Listeye alınmamış olanlar, siyah listede yer alacak ve bloke edilecek" diye
konuştu.
Alkan, kayıt dışı uyarı mesajı alan abonelerin, faturalarının olması halinde abone merkezlerine giderek, telefonlarını kayıt yaptırabildiklerini de söyledi.
Mustafa Alkan, birden fazla kayıt dışı telefon sahibi olanların, tüm
telefonlarının tek bir SIM kartı ile eşleştirildiğini, bu sayede 3 telefonun da kayıt altına aldırılabileceğini belirtti. Alkan, abonenin yeni bir SIM kartını bu telefonlara takması halinde o zaman bir sorun yaşayacağını, bu durumda da IMEI
numarasını düzelttirmesi gerekeceğini anlattı.
Denetimler yoğunlaşacak
Klonlanmış telefon satanlara karşı, gelecek hafta yoğun bir denetim başlatılacağını da kaydeden Alkan, Kanunun iş yerinde kopyalama ve ilgili
yazılım bulunduranlar ile klonlanmış cep telefonu satıcılarına hapis ve para cezaları öngördüğünü ifade etti.
Telekomünikasyon Kurumu Başkan Yardımcısı Alkan, "Kurum olarak piyasa gözetimi ve denetimi diye, önümüzdeki haftadan itibaren başta
İstanbul’da olmak üzere denetimleri yoğunlaştıracağız. Satıcılara yönelik yoğun denetim yapacağız. İşyerlerinde bu ürünleri ve cihazları bulunduranlar ile satanlar hakkında yasal işlem yapılacak" diye konuştu.
İlgili haberler:
"Klonlanmış telefonlarda sorun çıkacak!"
Kayıt işlemleri sırasında olası sorunlara da işaret eden Telekomünikasyon Kurumu Başkanı Acarer, cihazların seri numarasının birden çok telefona yüklenmesini içeren "klonlanma"
nedeniyle büyük sıkıntılar çıkacağını ifade etti.
Türkiye’ye kaçak yollarla daha ucuza mal edilerek getirilen cep telefonlarında bu sorunun ortaya çıktığını belirten Acarer, "Yani yüzlerce telefon aynı IMEI numarasına sahip ya da bu
numaraların hepsi sıfır diye geçiyor. Bu tip seri numaralar verilerek bu telefonlar çok daha ucuz temin ediliyor" dedi.
IMEI numarası klonlanmış cep telefonlarının seri numaralarının düzeltilmesi gerektiğini, ancak bunun basit olmadığını
vurgulayan Acarer, şöyle devam etti:
"15 karakterli IMEI numarasında her karakterin bir anlamı var"
Bir kısmı ülkesini, bir kısmı modelini, bir kısmı markasını gösteriyor. Klonlanmış numarayı silmek teknik olarak kolay
değil. Bunu yapabilirler ama bu sırada telefonun yazılımını tamamen silebilirler.
IMEI numarası düzeltilirken telefonu kullanılamaz hale gelebilir. Bu nedenle o telefonların bir kısmı kullanılamaz hale gelebilir." Kayıt dışı telefonlar
konusunun sadece kurumu ilgilendirmediğini, bunun bir toplumsal sorumluluk da getirdiğini kaydeden Acarer, özellikle klonlanmış telefonlarda kesinlikle sorunlar çıkacağını belirtti.
Acarer, "Birtakım teknik sıkıntılar nedeniyle sorunlar
yaşanırsa, buradan Telekomünikasyon Kurumu’nu doğrudan sorumlu tutmak insaf ölçülerine uymaz. Çıkacak sorunlar konusunda herkes anlayışlı olmalı. 10 yıldır süregelen bir sorunu 10 günde çözmek hayal olur" diye konuştu.
"Gasp ve çalinma
olaylari azaldi"
Tayfun Acarer, kayıt dışı telefonların kayıt altına alınmasına ilişkin kanunun çıkmasının çok olumlu sonuçlar doğurduğunu, cep telefonlarında gasp ve çalıntı oranının yüzde 50’nin altına düştüğünü, kaçak yoldan
Türkiye’ye gelen telefonlarda azalma olduğunu da söyledi.
Türkiye’deki cep telefonlarının kullanım ömrünün Avrupa’dan daha az olduğunu, Avrupa’da 2 yıl olan cep telefonu kullanım süresinin Türkiye’de 1,5 yıla düştüğünü kaydeden Acarer, yerli
üretim olmaması nedeniyle cep telefonlarına çok ciddi bir rakam ödendiğini belirtti.
Eylül ayı kayıtlarına göre Türkiye’de 40.4 milyon GSM abonesi bulunduğunu vurgulayan Telekomünikasyon Kurumu Başkanı Acarer, 10 yıllık dönemde 70 milyon
telefonun Türkiye’ye girdiğini, bunun karşılığında yaklaşık 15 milyar dolar ödendiğini ifade etti.
Resmi gazetede yayımlandı!
Kayıt dışı cep telefonu kullanıcılarına, GSM operatörleri aracılığıyla
15 gün içinde 2 defa kayıt yaptırmaları için uyarıda bulunulacak.
Resmi Gazete'de yayımlanan "Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazlara Dair Yönetmelik" kayıt dışı telefonların 13 Aralık 2005 tarihine kadar kayıt başvurularının
yapılmasını öngörüyor.
Yönetmeliğe göre, işletmeci adına iş yapan temsilciler, abone kayıt işlemleri sırasında bireysel kurumsal ve yabancı uyruklu abonelerin kimlik belgelerinin birer suretini abone sözleşmesi ile birlikte muhafaza edecek.
"Kara", "Gri" ve "Beyaz" liste
Telekomünikasyon Kurumu, oluşturacağı veri tabanıyla cep telefonlarını "Kara", "Gri" ve "Beyaz" listeler şeklinde izleyecek.
Piyasaya arzına izin verilen cihazların elektronik
kimlik bilgilerine ait güncel liste "Beyaz Liste" olarak nitelendiriliyor. Kimlik bilgilerinde herhangi bir sorun olmayan tüm cihazlar bu listede yer alacak.
Hizmet dışı bırakılması gereken cihazlar Kara Liste'de bulunacak. Beyaz ve Kara
listelerin kapsamı dışında kalan cihazlar ise Gri Liste'de yer alacak. İşletmeciler, "Kara Liste"de yer alan cihazları hizmet dışı bırakarak, bu cihazları kullanmaya teşebbüs edenler hakkında Kurum tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda
bulunulmasına esas olmak üzere bu abonelerin bilgilerini her gün Merkezi Mobil Cihaz Kimlik Tanımı Veri Tabanı'na (MCKS) gönderecek.
Aboneler, çalınma, yağmalanma, kaybolma veya her ne suretle olursa olsun rızası dışında elinden çıkması
ihtimaline karşı cihazlarının haberleşme şebekesinden hizmet almasının engellenmesi için, öncelikle Kurum bilgi ve ihbar merkezine bu cihazdan kısa mesaj göndererek kayıt yaptıracak.
Rızası dışında elinden çıkan cihazlarını haberleşmeye
kapattırmak isteyen aboneler, kurumun bilgi ve ihbar merkezine kayıt yaptırmışlarsa, doğrudan ihbar merkezini aramak suretiyle, önceden kayıt yaptırmamışlarsa, Cumhuriyet Savcılıkları kanalıyla başvuruda bulunacaklar.
Kurum kayıtlarında yer
almayan ancak, elektronik kimlik bilgisi değiştirilmemiş, standartlara uygunluk açısından Kurum tarafından onaylanmış marka ve modeldeki cihazlar için ise cihazın faturasına sahip olan cihaz sahipleri ya da kullanıcıları, faturaları ile birlikte
Kurum ya da Kurum Bölge Müdürlüklerine doğrudan veya posta yoluyla müracaat etmek suretiyle, kayıt ücreti ödemeksizin cihazlarını beyaz listeye kaydettirebilecek.
Cep telefonunuzun kaybolması veya çalınması durumunda neler
yapılmalıdır?
Kullandığınız cep telefonu cihazınızın bataryasını çıkardıktan sonra iç kısmında bulunan onbeş rakamdan oluşan IMEI numarası (International Mobile Equipment Identification;Uluslararası Mobil Cihaz Kimliği), telefonunuzun
kimliğidir. Cep telefonunuzun tuşlarıyla *#06# yaparak 15 haneli IMEI numarasına ulaşıp emniyetli bir yere kaydedin.
IMEI numarasından, telefonunuzun hangi simkart ile ve kim tarafından kullanıldığı tespit edilebilmekte ve telefonunuzun
çalınması ya da kaybolması durumunda telefonunuzun hizmet aldığınız işletmeci tarafından (Turkcell, Telsim, Avea) bloke edilmesine ve başkası tarafından kullanılmamasına yarayacaktır. Telefonun çalınması, kaybolması durumunda hizmet aldığınız
işletmecinin müşteri hizmetlerini arayarak telefonu bloke ettirin böylece telefonu çalan ya da bulan kullanamayacaktır.
Telefonunuzun çalınması durumunda IMEI numarası ile Cumhuriyet Savcılığına başvurulması halinde, IMEI numarası bütün GSM
işletmecilerine bildirilmekte ve kimin tarafından kullanıldığını tespit etmek için izlemeye alınmaktadır.
Yeni Cep Telefonu Satın Alınırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Yeni bir cep telefonu satın
alınırken telefonun kutusunun üzerinde Telekomünikasyon Kurumu bandrolünün olup olmadığı, kutusunun açılıp açılmadığı ve garanti belgesinin bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli ve garanti belgesi ile Kurum bandrolü olmayan telefonlar satın
alınmamalıdır.
Kullanılmış Cep Telefonları Satın Alınırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
İkinci el cep telefonlarını satın alırken, daha sonra suçlu duruma düşmemek için cihazın faturası ya da bir makbuzla
birlikte aldığınız kişinin adı soyadı, adresi ve kimlik fotokopisini isteyerek bir sözleşme imzalatınız. Cep telefonlarının kimin tarafından kullanıldığı, savcılığın yaptığı soruşturmayla emniyet tarafından kısa sürede tespit edilebiliyor. Bu
sebeple, kullandığınız telefonunuzun çalıntı olması halinde, cep telefonunu nereden ve kimden aldığınızı ispat edemiyorsanız, şikayet edilmesi durumunda telefonunuza el konularak ödediğiniz ücret boşa gidebilir ve adli takibata maruz kalabilirsiniz.
