Baharatla aromatik otlar arasında temelde büyük bir fark bulunmaz, bir tanıma göre baharat-yani baharlar-aromatik köklerin, ağaç kabuklarının, meyvaların ve tohumların kurutulmuş halinden başka bir şey değildir. Aromatik otların yemeğe bir parfüm katması aranırken, baharatın kuvvetli bir tat vermesi istenir. Aromatik otlar güzel kokulu olmaları ile dikkat çekerken baharat keskin tatları ile hemen öne çıkarlar. Dikkat çekici bir nokta ise baharatın tümünün egzotik kökenli olmasıdır. Amerika'nın tropikal bölgelerinde yetişmektedir.

Yakın zamana kadar özellikle etlerin sağlıklı koşullarda uzun süre saklanamaması yüzünden çabuk bozulmaları söz konusu idi. Baharlar keskin tatlıları ile bu bozulmayı örtmüşlerdir. Ayrıca baharatın çoğunun mükemmel bir iştah açıcı olduğunu biliyoruz.

Bu niteliklerinden ötürü baharat ticareti yüzyıllar boyunca çok önemli sayılmıştır. Zor koşullarda çok uzak mesafelerden taşınan baharat batıda daima yüksek fiyatla satılmıştır. Biraz da bu yüzden yemeklerde baharat kullanımı yakın zamana kadar bir zenginlik göstergesi olarak kabul edilmiştir. 
  
Acı kırmızı,toz biberi: Güney Amerika kökenli baharat. Acı ve tatlı taze  biberlerin kurutulup, dövülmesinden elde edilmiş sıcak yöre  yemeklerinin çoğunda kullanılır.
 
Beyaz toz biber: Karabiberin dışı kabuğu alınmış olanın öğütülmüşü. Tadı karabibere göre daha hafiftir. Yemeğin rengini bozmaması için ya da açık renkli sos ve yemeklerde kullanılır.

Biberiye:Tazesinin kullanıldığı her yer de kullanılır.

Çörekotu:Ekmeklerin üzerine pişirilirken serpilir. Çöreklerde de kullanılır. Dilerseniz salatalar da da çörek otu kullanabilirsiniz.

Dolmalık Fıstık:Özellikle dolma içlerinde kullanılır.

Hintcevizi: Bir diğer adı Müskat'tır. Beşamel sos ve benzerleri ile peynirli yemeklerde kullanılır. En ince rendeden çekilir. Acımsı tadından ötürü küçük miktarlarda kullanılmalıdır
 
Karabiber: Dünyanın en çok kullanılna baharı. Kuru ve siyah tanelerinin baharlı ve acı bir tadı vardır. Hemen hemen her türlü yemekte bütün veya toz durumda kullanmak mümkündür. 

Karanfil: Bu bitkinin koyu renkli, küçük çivi biçimindeki tomurcukları  kurutulur ve öğütülerek toz haline getirildikten sonra veya dövülmeden tane olarak kullanılır. Kompostolarda, bazı tatlılarda, şerbetlerde, keklerde, dondurmalarda, soğanla birlikte bazı yahnilerde kullanılır. Elma ile ilginç bir uyumu vardır.

Kimyon: Akdeniz kökenli bir bahar. Doğu Avrupa da ekmeklerde sık kullanılır. Soğuk etlerin yanlarında servis yapılır. Munster gibi bazı peynirlerin yapımında malzeme olarak yer alır. Türk mutfağında köftelerde ve bazı salçalı et yemeklerinde kullanılır. 

Köri: Genellikle zerdeçal, kişniş, kimyon, biber, karanfil, kakule, zencefil, hindistan cevizi, demirhindi ve acı kırmızı biberden oluşan Hint kökenli bir baharat bileşimi.

Kurunane: Salataların dışında tazesinin kullanıldığı her yerde bazı harçlarda.

Kuru tarhun: Tazesinin kullanıldığı yer her yerde kullanılır.

Kuşüzümü: Pilav, dolma içleri ve bazı tatlılar da kullanılır.

Pul kırmızı: Acı taze biberleri kurutulup pul haline getirilmesine biber ile elde edilir.Toz biber gibi kullanılır.

Safran: Akdeniz çevresinde yetiştirilen soğanlı bir bitki olan safranın stigmalarının - yani üreme organlarının - üst kısımlarının kurutulmuşu. Safran portakal kırmızısı ile  bir renk olmasına karşın kullanıldığı yemeğe sapsarı bir renk verir. Bazı balık ve deniz mahsulleri yahnilerinde pilavlarda ve sütlü - pirinçli tatlılarda kullanılır. Çok pahalı olduğu için bazen yerine zerdeçala bırakır.

Sumak: Türkiye kökenli küçük ve bodur bir ağacımsı. Etli yaprakları ve meyveleri toz haline getirip kullanılmaktadır. Ekşimsi bir tadı vardır. Orta doğuda çok yaygın olarak bilinir ve kullanılır.

Susam: Türk mutfağında simit gibi çeşitli hamurlu yiyeceklerde ya da tahin yapımında kullanılır. Uzak doğuda ise etlere tat vermek üzere yemeklere katılır.

Şam Fıstığı: Kurutulup kavrulduktan sonra kullanılan bir fıstık türüdür. Tatlılarda, pilavlarda, dolma içlerinde ve dekoratif olarak kullanılır.

Tatlı kırmızı toz biber:Tatlı kırmızı biberlerin kurutulup öğütülmesiyle elde  edilmiş bir lezzet verici. Yahniler, harçlar, soslar ve çorbalarda kullanılır.

Tarçın (çubuk): İki yüzyıl öncesine kadar , bugünkü karabiber kadar yaygın kullanılan bir baharat. Günümüz Türk mutfağında bazı harçlar ile sütlü tatlıları lezzetlendirmek üzere kullanıyor.

Toz tarçın: Çubuk tarçın gibi, günümüz Türk mutfağının bazı harçları ile sütlü tatlılarda kullanılır.

Vanilya: Meksika kökenli bir baharat. Pastacılık ve şekercilikte krema, kek, dondurma, komposto, poşe meyveler ve sütlü tatlıları lezzetlendirmek için kullanılır.

Zencefil: Bir bitkinin toprak altında kalan gövdesinin kurutulmasıyla elde edilir. Genellikle şerbet, meşrubat ve likör yapımında kullanılmaktadır. Dünya mutfaklarında çeşitli yemeklerle yoğun olarak kullanılan açık renkli bir baharattır.

www.haciabdullah.com.tr